جدول-1 توزیع پیکر شناسی هر دانه شلتوک

درصد وزن نسبی

بخش پیکر شناسی

22-17

پوسته شلتوک

2-1

پریکارپ1

6-4

آلورونو2 پوشش دانه

94-89

بخش نشاسته ای

3-2

جوانه


 

   برای استفاده از دانه برنج به عنوان غذا ، در کارخانه برنجکوبی ابتدا طی مرحله پوست کنی پوسته زبر خارج می شود ، سپس طی مرحله سفید کنی برنج ، سبــوس خارج می شود . طی مرحله اول فیبر خام تغییر زیادی (تقریباً 90% ) می یابد و طی مرحله دوم تغییر عمده در مقدار چربی (تقریباً 75% ) و مفدار فیبر روی می دهد . بنا به نوع برنج محدوده تغییرات فوق الذکر می تواند گسترده باشد . مراحل اصلی فراورش برنج به صورت زیر می باشد:

آ) تمییز کردن(Cleaning) : این کار به منظور خارج سازی زایداتی مانند کاه ، خاک، سنگریزه ، دانه های زاید و ... انجام می شود. ماشین مورد استفاده در این مرحله غربال11 نام دارد .

ب) پوست کنی(Husking operation) : شلتوک خروجی از دستگاه غربال به دستگاه پوست کن وارد شده ، پوست آن خارج می شود . خروجی دستگاه مخلوطـــی از برنــج قهوه ای ، پوسته شلتوک ، سبوس و ذرات ریز می باشد. دستگاه پوست کن در دو نــوعDisk Husker  وRubber –Roll Husker   موجود است .

ج) سفید کردن (Whitening Operation)  : سفید کردن برنج قهوه ای با استفاده از تکنیکهای سایشی12و مالشی13 انجام می شود .

   سبوس برنج به لایه قهوه ای روشن بین دانه و پوسته زبر خارجی شلتوک اطلاق می شود که به عنوان فراورده جانبی فرایند سفید کردن قابل استحصال می باشد .

   استفاده از سبوس برنج به عنوان یک منبع غذایی در کشور ما به دلایل مختلف از جمله نظام ماشین آلات برنج کوبی یک مرحله ای که سبب وارد شدن مقادیرقابل توجهی ازپوسته شلتوک به داخل سبوس شده ، از طرفی شرایط بهداشتی ماشین آلات برنجکوبی ، آلایندگی میکروبی قابل توجه و عدم استقرار سیستم پایدار کننده سبوس برنج از محدودیت بالایی برخوردار است . اما طی سالهای اخیر نتایج ارزیابی تأثیر بهداشتی و دارویی سبوس برنج و فراورده های حاصل از آن توجه زیادی را برانگیخته است .

   ارزش تغذیه ای سبوس برنج خام و امکان استفاده از آن به عنوان یک مکمل غذایی مناسب برای انسان و خوراک دام و طیور و نیز امکان استفاده از آن به عنوان یک منبع ارزشمند روغن صنعتی از عواملی است که گرایش به استفاده از این فرآورده کشاورزی را افزایش داده است .



1- Paddy

2- Caryopsis

3- Husk

4- Lemma

5- Palea

6- Rechilla

7- Sterile Lemmas

8- Arista

9- Pericarp

10- Aleurone

11- Scalping machine , Separator Sive

12- Abration

13- Friction

 

ترکیبات شیمیایی سبوس برنج :

 محتوای ترکیبات شیمیایی سبوس برنج در جدول-2  خلاصه شده است .

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 22 دی 1388    | توسط: محمد آریانا    |    |
نظرات()